Zbąszyń

Zachowana do dziś późnorenesansowa wieża bramna ? nadbudowana na początku XIX wieku ? oraz ukształtowanie terenu to pozostałości jedynego w Wielkopolsce renesansowego założenia palazzo in fortezza, łączącego funkcje rezydencjonalne z nowoczesnym na ów czas bastionowym systemem obronnym typu staroholender-skiego. Najbardziej znanymi przykładami tego typu założenia w dawnej Polsce były rezydencje na Kresach Wschodnich Rzeczypospolitej, w Zbarażu i Podhorcach: pierwsza wzniesiona według zmodyfikowanych planów zamówionych przez Krzysztofa Zbaraskiego u weneckiego architekta Vincenza Scamozziego, ucznia Palladia, w roku 1612, druga zbudowana latach 1635-1640 dla hetmana wielkiego koronnego Stanisława Koniecpolskiego. W Zbąszyniu pierwotnie stał gród, wzmiankowany jako kasztelański w 1231 roku, W roku 1251 został zdobyty przez ?zbójców?, gdy znajdowało się w nim trzech ludzi zatogi. Ważną rolę odegrat w czasie walk pomiędzy książętami wielkopolskimi i śląskimi w drugiej połowie XIII wieku. Po połowie XVI stulecia właściciel Zbąszynia Abraham Zbąski na miejscu dawnego grodu rozpoczął budowę twierdzy, którą kontynuował i ukończył w 1627 roku jego wnuk Abraham Ciświcki, kasztelan śremski, nadając jej ostatecznie formę pałacu w fortecy. Wieża bramna prowadziła do wnętrza prostokątnego założenia, otoczonego systemem ziemnych wałów i fosą. Zapewne na wszystkich narożach znajdowały się bastiony ? ukształtowane z wału pięcioboki ? a na zewnątrz, przed bramą, tak zwany rawelin lub inaczej półksiężyc-samodzielne dzieło obronne przypominające bastion, otoczone własną fosą i zabezpieczające wjazd. Sama rezydencja składała się z zamku, ogrodu włoskiego oraz budynków gospodarczych. Zamek usytuowany był naprzeciwko wieży wjazdowej, wzniesiony na planie litery L, piętrowy, z wieżą. Nie dotrwał do naszych czasów, rozebrany ostatecznie w 1908 roku. Twierdza była dwukrotnie pustoszona przez Szwedów w 1655 i 1706 roku. Potem w części wyremontowana zapewne przez Garczyńskich w XVIII wieku, w ciągu XIX wieku popadta w ruinę.

Wyskoć

Dwór parterowy, wysoko podpiwniczony, nakryty dachem naczółkowym, z wejściem na osi fasady poprzedzonym schodami, wzniesiony prawdopodobnie w drugiej połowie XVIII wieku, rozbudowany i przebudowany około roku 1800 i potem raz jeszcze pod koniec XIX stulecia. We wnętrzu zachowały się krzyżowe sklepienia mogące świadczyć o jego wcześniejszej metryce.

W połowie XIV wieku Wyskoć była własnością Jaszki Wyskoty, kasztelana krzywińskiego, a w latach 1388-1411 Czewleja z Miaskowa. W 1412 roku od żony Czewleja Tomisławy Wyskoć kupił Piotr Bniński. Później właścicielem był Piotr Opaliński, który sprzedał Wyskoć w 1496 roku Andrzejowi Dłużyńskiemu. WXVI i na początkuXVII wieku własność Sptawskich z Wierzbna, Pawłowskich i Grodzickich, w XVIII wieku Małachowskich i Kotarbskich, pod koniec XVIII wieku Chłapowskich, Lipskich i w końcu księcia Antoniego Barnaby Jabłonowskiego z Racotu. W 1798 roku Wyskoć wraz z Racotem została sprzedana księciu Wilhelmowi Orańskiemu, późniejszemu królowi holenderskiemu, i od 1878 roku wraz z Racotem należała do króla holenderskiego i książąt weimarskich, a w 1888 roku wielkiej księżnej Zofii Sachsen-Weimar. W 1919 roku przeszła na własność Skarbu Państwa. Od 1932 roku była własnością fundacji Sułkowskich w Rydzynie.

W 1939 roku Wyskoć była własnością fundacji Sułkowskich w Rydzynie. Majątek w 1926 roku liczył 541 hektarów.

Pępowo Chociszewice

Józef Mycielski, starosta koniński, późniejszy wojewoda inowrocławski, w latach 1760-1780 kazał wznieść dla siebie okazałą rezydencję na miejscu starszej, wybudowanej dla Adama Konarzewskiego w końcu XVII wieku. Powstała późnobarokowa siedziba magnacka, jedna z najokazalszych obok Rogalina, Czerniejewa i Pawłowic XVIII-wiecznych rezydencji. Pałac na rzucie wielkiej podkowy wokół okazałego dziedzińca honorowego, z piętrowym korpusem głównym na rzucie prostokąta, z dwoma niewielkimi alkierzami w fasadzie ogrodowej i dwoma wielkimi alkierzami ? czy raczej pawilonami ? w fasadzie frontowej. Na osi korpusu głównego potężny, wysoki, obustronny ryzalit poprzedzony od frontu pięknym gankiem sklepionym krzyżowo, wspartym na półkolistych arkadach dźwigających taras z balustradą. Na tle filarów rzeźbione w stiuku bardzo efektowne figury atlantów. Całość nakryta dachem łamanym z lukarnami od frontu. Osobny dach łamany nad ryzalitem. Po bokach dziedzińca honorowego-tak zwanego courdhonneur- parterowe oficyny na rzucie prostokąta, nakryte również łamanymi dachami, a przez połączenie bramami z alkierzami nadające całemu założeniu wrażenie niezwykłej okazałości.

Napachanie

W 1897 roku znakomita berlińska firma architektoniczna wystawiła tu dla Niemca Rudolfa Grieblego bardzo ?wypracowaną? i okazałą rezydencję neorenesansową nawiązującą do renesansu północnoeuropejskiego zwanego wówczas częściej ? ze względu na wzorowanie się na XVII-wiecznej architekturze angielskiej-Queen Anne Revival. Skomplikowane, wysokie szczyty fasady głównej, strome dachy, wykusze, balkony, wieża, wspaniale opracowane pod względem rzemieślniczym detale architektoniczne stawiają ten budynek w rzędzie najlepszych osiągnięć tego stylu w całej północnej Europie. Znacznie skromniejsze fasady boczne i tylna. Okazałość wnętrza, poczynając od holu, odpowiada reprezentacyjności fasady głównej. Nawiązywanie do renesansu północnego, także w wersji tak zwanego OueenAnne Revivai, występowało częściej w rezydencjach niemieckich, jak na przykład w Morownicy czy w Kobylnikach w powiecie inowrocławskim. Jednym z najwcześniejszych przykładów tego stylu jest jednak polska rezydencja w Kobylnikach w powiecie szamotulskim.

Lusówko

Dwór złożony z części parterowej, starszej, z pierwszej połowy XIX wieku, nakrytej dachem dwuspadowym, i części piętrowej, nowszej, z ostatniej ćwierci stulecia, nakrytej dachem płaskim. Pomiędzy obu częściami piętrowy ryzalit z kondygnacją poddasza zamkniętą szczytem.

Lusówko w XIX wieku było w rękach niemieckich i w 1881 roku należało do Carla Matthesa. Od 1903 roku aż do śmierci właścicielem majątku był Zygmunt Pluciński (1882-1933), starannie wykształcony w Poznaniu, Frankfurcie nad Odrą i Berlinie wybitny działacz społeczny, polityk Narodowej Demokracji, od 1910 roku członek tajnej Ligi Narodowej, działacz Centralnego Towarzystwa Gospodarczego i Towarzystwa Gimnastycznego ?Sokół?, adiutant gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego. W powstaniu wielkopolskim dowodził oddziałem utworzonym z mieszkańców Lusówka. Walczył w wojnie bolszewickiej 1920 roku. W 1926 roku został oboźnym Dzielnicy Zachodniej Obozu Wielkiej Polski, organizacji założonej przez Romana Dmowskiego. Za zasługi otrzymał między innymi Krzyż Komandorski Orderu Polonia Restituta. Zoną Zygmunta Plucińskiego była Zofia z Krajewskich, zmarła w 1973 roku. Syn Zygmunta i Zofii Plucińskich Wiesław (ur. 1917) poległ w kampanii wrześniowej 1939 roku.

W 1939 roku właścicielką Lusówka była Zofia Plucińska. Majątek w 1926 roku liczył 841 hektarów.

art budynki srebrna gora laszczyn jarogniewice owinska poczatki zabiczyna g 2 art budynki g 2 karmin obudno gultowy kakolewo konin g 3 art budynki g 3 mikoszki popowo ignacewo rojeczyn wielowies mosciejewo g 4 art budynki g 4 historia jarocina jarocin nierzychowo wlasciciele pakoslawia pakoslaw g 5 art budynki g 5 polazejewo zbietka wilkowo polskie szyplow swadzim g 6 art budynki g 6 chechel obra starkowiec wolsztyn komorowo historia miasta g 7 art budynki g 7 zakrzew siedmiorogow okolica siedmiorogowa otorowo miejscowosc ossowskich g 8 art budynki g 8 dzieje zajaczkowa karczewo jablonna wlasciciele majatku pareczewo g 9 art budynki g 9 racot plan budowli redgoszcz poczatki rokosowa wloszakowice g 10 art budynki g 10 zbaszyn wyskoc pepowo chociszewice napachanie lusowko g 11 art budynki g 11 grotkowo klonowiec wazne dzieje poczatki lewkowa budowa palacu g 12 art budynki g 12 lewkow poczatki wojnowa zielona gora wojnowo uscikowo g 13 art budynki g 13 trzcinica wielkosc majatku trzebiny szczury wlasciciele dworu g 14 art budynki g 14 pomarzanowice jankowscy helenowo gutow wlasnosc kosciana g 15 art budynki g 15 bonikowo boczkow czarnotki ciolkowscy ciolkowo g 16 art budynki g 16 trebaczow stary sielec wyglad dworu wielen polnocny historia wielenia g 17 art budynki g 17 kowalew kaczkowo grocholin wyglad palacu piotrkowice g 18 art budynki g 18 poznan piotrowo nowy wlasciciel rozbudowa dworu wroniawy zelice g 19 art budynki g 19 slawin wierzbiczany swieciechowa studzieniec architektura dworow g 20 art budynki g 20 sokolowice rusko rozpetek niszczenie rezydencji wrzesnia opieszyn domy szkieletowe pod klucz wizualizacja danych na mapie wdmuchiwanie celulozy szkiełkowanie aluminium wzorcowanie siłomierza ceny transferowe dokumentacja cięcie wodą waterjet ogrodzenia panelowe cieszyn wzorcowanie dynamometru chłodnictwo pomorskie