Grotkowo

Na nieregularnym planie, częścią piętrowy, częścią parterowy dwór z czerwonej cegły, nakryty dachami dwuspadowymi, wybudowany zapewne dla niemieckich właścicieli Grotkowa Wincklerów około 1880 roku. Ten niepiękny dom mógłby być zwykłym budynkiem użyteczności publicznej, pocztą, stacją kolejową lub szkołą.

Grotkowo niegdyś było własnością Chotomskich. Później przeszło w ręce niemieckie. Już przed 1881 rokiem należało do rodziny Wincklerów. Po powrocie w ręce polskie w okresie międzywojennym własność Grudzielskich.

W 1939 roku właścicielem Grotkowa był Alfons Grudzielski. Majątek w 1926 roku liczył 300 hektarów.

Klonówiec

Rozległy, nie pozbawiony charakteru, parterowy dwór nakryty dachem naczółkowym, z wyraźnie zaznaczonym piętrowym ryzalitem w części środkowej, nakrytym oddzielnym dachem czterospadowym, zbudowany około 1850 roku i przebudowany w roku 1914.

Klonówiec od 1388 roku wymieniany jako własność rodziny Klonowskich. W drugiej połowie XVI wieku należał do Rozdrażewskich i Sepińskich. W XVII i XVIII wieku w rękach Skrzetuskich, potem Turnów. W 1796 roku właścicielami byli Józef i Daniel Cieślińscy, w 1831 roku Antonina Skarżyńska z domu Cieślińska, a w 1842 roku Apolonia Szczawińska z domu Skarżyńska. W 1852 roku majątek kupił Józef Cioromski.

W 1937 roku miejscowość należała do Marii Dąbrowskiej. W roku 1926 majątek, jeszcze w rękach Cioromskich, liczył 435 hektarów i miał gorzelnię.

Ważne dzieje

W roku 1928 Antoni Jan Wojciech Lipski podejmował w Lewkowie prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Jego synami byli: Jan (1892-1943), działacz gospodarczy, po ojcu właściciel Lewkowa, prezes Wielkopolskiego Związku Ziemian, więzień gestapo i obozu koncentracyjnego w Oranienburgu-Sachsenhausen, po którego opuszczeniu wkrótce zmarł, oraz Józef (1894-1958), dyplomata, ambasador RP w Berlinie od 1934 do 1939 roku. Po wydostaniu się z Berlina we wrześniu 1939 roku wziął udział w kampanii francuskiej 1940 roku, gdzie zdobył francuskie odznaczenie wojenne Croix de Guerre. Potem walczył w II Korpusie we Włoszech.

W roku 1939 Lewków był własnością Jana Lipskiego. Majątek w 1926 roku liczył 1117 hektarów i miał gorzelnię.

Początki Lewkowa

Lewków wzmiankowany jest co najmniej od 1413 roku. W XVII i XVIII wieku był własnością Koźmińskich, z których Adam, kasztelan rogoziński, wystawił tu obszerny drewniany dwór. Wówczas stał tu jeszcze ?zameczek na kopcu”, piętrowy, obronny, otoczony wodą. Później Lewków znajdował się kolejno w rękach Sokolnickich, Gorzeńskich i Krzyżanowskich. W roku 1786 kupił go Wojciech Lipski herbu Grabie, sędzia grodzki kaliski, późniejszy generał – adiutant króla Stanisława Augusta. W rękach Lipskich pozostawał Lewków do drugiej wojny światowej. Właścicielami Lewkowa byli kolejno: Michał Lipski zmarły w 1813 roku w więzieniu rosyjskim w Kaliszu; jego syn Wojciech Lipski (1805-1855), major w powstaniu 1831 roku odznaczony krzyżem Virtuti Militari, więzień pruski, współtwórca Towarzystwa Pomocy Naukowej, poseł do sejmu prowincjonalnego, spiskowiec w 1846 roku ponownie więziony, powstaniec 1848 roku, poseł do pruskiego sejmu, filantrop i fundator stypendiów dla ubogiej młodzieży; jego syn Józef Lipski (ur. 1827) i syn Józefa Antoni Jan Wojciech (1860-1930), członek pruskiej Izby Panów, który odmówił przyjęcia tytutu hrabiowskiego z rąk zaborców, powstaniec wielkopolski, starosta ostrowski, a po 1918 roku pierwszy polski starosta w Wielkopolsce.

Budowa pałacu

Pałac w Lewkowie zbudowany został w 1791 roku dla generała Wojciecha Lipskiego herbu Grabie, być może według projektów Kamsetzera wykorzystanych już w Siernikach, do których rezydencja w Lewkowie jest bliźniaczo podobna. Wewnątrz, na osi sień, a za nią dwukondygnacyjny okrągły salon zamknięty od ogrodu półokrągłym ryzalitem – wszystko niemal dokładna powtórka Siernik, tącznie z usytuowaniem pałacu na osi dziedzińca zamkniętego po bokach dwiema oficynami i dwoma budynkami gospodarczymi. Całość ogrodzona murem i poprzedzona rodzajem avant-cour, czyli przeddziedzińca, przy którym zabudowania folwarczne. Przy całkowicie klasycystycznym charakterze architektury pałacu jego usytuowanie na osi, z oficynami po obu stronach i dziedzińcami, ma jeszcze charakter barokowy, czego nie ma już w Śmietowie, Gębicach gostyńskich czy Dobrzycy. We wnętrzach pałacu zachowały się polichromie Smuglewicza.

art budynki srebrna gora laszczyn jarogniewice owinska poczatki zabiczyna g 2 art budynki g 2 karmin obudno gultowy kakolewo konin g 3 art budynki g 3 mikoszki popowo ignacewo rojeczyn wielowies mosciejewo g 4 art budynki g 4 historia jarocina jarocin nierzychowo wlasciciele pakoslawia pakoslaw g 5 art budynki g 5 polazejewo zbietka wilkowo polskie szyplow swadzim g 6 art budynki g 6 chechel obra starkowiec wolsztyn komorowo historia miasta g 7 art budynki g 7 zakrzew siedmiorogow okolica siedmiorogowa otorowo miejscowosc ossowskich g 8 art budynki g 8 dzieje zajaczkowa karczewo jablonna wlasciciele majatku pareczewo g 9 art budynki g 9 racot plan budowli redgoszcz poczatki rokosowa wloszakowice g 10 art budynki g 10 zbaszyn wyskoc pepowo chociszewice napachanie lusowko g 11 art budynki g 11 grotkowo klonowiec wazne dzieje poczatki lewkowa budowa palacu g 12 art budynki g 12 lewkow poczatki wojnowa zielona gora wojnowo uscikowo g 13 art budynki g 13 trzcinica wielkosc majatku trzebiny szczury wlasciciele dworu g 14 art budynki g 14 pomarzanowice jankowscy helenowo gutow wlasnosc kosciana g 15 art budynki g 15 bonikowo boczkow czarnotki ciolkowscy ciolkowo g 16 art budynki g 16 trebaczow stary sielec wyglad dworu wielen polnocny historia wielenia g 17 art budynki g 17 kowalew kaczkowo grocholin wyglad palacu piotrkowice g 18 art budynki g 18 poznan piotrowo nowy wlasciciel rozbudowa dworu wroniawy zelice g 19 art budynki g 19 slawin wierzbiczany swieciechowa studzieniec architektura dworow g 20 art budynki g 20 sokolowice rusko rozpetek niszczenie rezydencji wrzesnia opieszyn domy szkieletowe pod klucz wizualizacja danych na mapie wdmuchiwanie celulozy szkiełkowanie aluminium wzorcowanie siłomierza ceny transferowe dokumentacja cięcie wodą waterjet ogrodzenia panelowe cieszyn wzorcowanie dynamometru chłodnictwo pomorskie