Poznań Piotrowo

Rotmistrz Antoni Unrug kazał zbudować w 1907 roku dwór w stylu narodowym według planów architekta Rogera Stawskiego. Jest to jedna z pierwszych siedzib ziemiańskich zaprojektowanych przez Rogera Sławskiego na terenie Wielkopolski.

Nasilająca się antypolska polityka niemiecka, której kulminacją miała być wyjątkowo niegodziwa ustawa wywłaszczeniowa z 1912 roku, spowodowała powrót w architekturze do form uważanych za typowo polskie. Tak powstał styl krajowy, zwany również kostiumem narodowym bądź stylem polskim. Jego cechy charakterystyczne to częsty portyk kolumnowy poprzedzający parterowy budynek i wysoki dach łamany polski z mieszkalnym poddaszem, choć znajdą się realizacje należące do tego nurtu ? jak Piotrowo czy Wolsztyn ? nie posiadające wszystkich tych cech. Teoretyczną rozprawą, która dała impuls do stworzenia nowego stylu, była wydana w 1896 roku broszura księcia Zygmunta Czartoryskiego O stylu krajowym w budownictwie wiejskim. Wedtug tych wskazówek powstawały między innymi dwory i pałace w Piotrowie, Skoraszewicach, Dłoni autorstwa Sławskiego czy Winnej Górze autorstwa Boreckiego.

Nowy właściciel

Pod koniec XVIII wieku właścicielem był Maksymilian Mielżyński, pisarz wielki koronny. Później dobra smoguleckie przeszły przez Czarneckich na Hutten-Czapskich. W 1861 roku została utworzona ordynacja smogulecka, a ordynatem został Bogdan Hutten-Czapski, który w 1860 roku otrzymał od króla pruskiego tytuł hrabiego. Bogdan Hutten-Czapski (ur. 1851) był jednym z trzech ? obok Atanazego Raczyńskiego i Hugo Radolińskiego, późniejszego księcia von Radolin ? przedstawicieli wielkopolskiej szlachty, którzy z przekonania swoje osobiste kariery łączyli z polityką pruską, przy tym Hutten-Czapski nie rezygnował z prowadzenia polityki polskiej, ale widział ją w ścisłym powiązaniu z interesami pruskimi, a potem niemieckimi. Staranne wykształcenie odebrał we Francji i w Niemczech. W ostatnich chwilach istnienia Państwa Kościelnego w 1870 roku, przebywając w Rzymie, stał się bliski papieżowi Piusowi IX. Dzięki dawnym kontaktom matki wyrobił sobie wielkie stosunki na dworze berlińskim, zdobywając zaufanie cesarza Wilhelma I oraz przyjaźń księcia Hohenlohe, kanclerza Rzeszy od 1894 roku.

Rozbudowa dworu

Czapski nie sprawował wysokich urzędów, stał się jednak szarą eminencją dworu berlińskiego. Pełnił wiele poufnych misji politycznych w wielu państwach europejskich. W 1895 roku został dziedzicznym członkiem Izby Panów. W tych czasach sprawami polskimi na bieżąco się nie zajmował, ale zajął bardzo aktywne stanowisko, zwalczając pruską ustawę wywłaszczeniową oraz Hakatę i organizując w tej kwestii niemieckie siły polityczne i opinię publiczną. Po wyparciu Rosjan z Warszawy w 1915 roku zaczął odgrywać istotną rolę przy organizowaniu spraw polskich i odbudowie polskich instytucji. Został wtedy między innymi kuratorem Uniwersytetu i Politechniki Warszawskiej. Jego zaangażowanie w odbudowę państwa polskiego doprowadziło do konfliktu z Niemcami. W 1924 roku założył ze swoich dóbr fundację popierającą naukę polską. W uznaniu swoich zasług otrzymał doktoraty honoris causa Uniwersytetu i Politechniki Warszawskiej oraz został uhonorowany Wielką Wstęgą Orderu Polonia Restituta. W latach 1926-1934 był prezydentem Związku Polskich Kawalerów Maltańskich. Zmartw 1937 roku. Jest autorem znanych pamiętników zatytułowanych: 60 lat życia politycznego i towarzyskiego.

Wroniawy

W latach dwudziestych XIX wieku wybudowano tu pałac dla Stanisława Broel-Platera. Pałac ten został radykalnie przebudowany w stylu neobarokowym zaraz po 1905 roku dla nowych niemiecko-żydowskich właścicieli. Zasadniczo piętrowy, wysoko podpiwniczony, złożony z kubicznego korpusu głównego nakrytego dachem mansardowym z lukarnami i skrzydła połączonego z korpusem rodzajem łącznika. Wejście w oryginalny sposób umieszczone zostało na skraju korpusu głównego i przypomina bramę wjazdową. Przy elewacji bocznej wieża nakryta cebulastym hełmem.

Wroniawy występują w dokumentach od XIV wieku, kiedy to pisał się niejaki Buck-falus z Wroniaw. W końcu XVIII wieku należały do Gajewskich z Wolsztyna, następnie do Broel-Platerów. Na początku lat dziewięćdziesiątych XIX wieku sprzedane zostały rodzinie niemieckiej von Hessa-Hessenburg, która z kolei sprzedała je krótko potem żydowsko-niemieckiej rodzinie Maksymiliana von Goldschmidt-Rotschilda. Od 1928 roku Wroniawy stanowiły własność Józefa Draheima(ur. 1881), zdolnego finansisty, który w krótkim czasie wykupił szereg majątków z rąk niemieckich. Józef Draheim zmarł w 1947 roku, straciwszy w czasie wojny trzech synów i dwie synowe. Wszyscy byli żołnierzami AK: Bernard (ur. 1917), Joachim (ur. 1908), Józef Wincenty (ur. 1926), Zofia (ur. 1918), Halina (ur. 1911). W 1939 roku właścicielem Wroniaw był Józef Draheim. Majątek w 1926 roku liczył 2147 hektarów i miał gorzelnię.

Żelice

Dwór zbudowany w 1884 roku dla Nieżychowskich, piętrowy, nawiązujący w pewnym stopniu do form barokowych. Szerokie, boczne ryzality mocno wysunięte, pomiędzy nimi wejście poprzedzone gankiem o dwóch kolumnach dźwigających taras pierwszego piętra. Część środkowa zwieńczona falistym szczytem. Równocześnie pewna prostota całości zapowiada nadchodzący modernizm.

Żelice występują w dokumentach co najmniej od końca XIV wieku, kiedy to Żegota z Żelic był skazany na grzywnę i pozwany przez mieszczanina Cernata o długi. Ten sam Żegota w 1389 roku prawował się z Trojanem Grochalą o 100 grzywien, a w 1392 roku z kmieciem Mikołajem z Pawłowa. W XVIII wieku własność Lipskich, a od 1840 roku aż do drugiej wojny światowej starej wielkopolskiej rodziny Nieżychowskich. W 1939 roku właścicielką Żelic była Maria Nieżychowska. Majątek w 1926 roku liczył 960 hektarów i miał gorzelnię.

art budynki srebrna gora laszczyn jarogniewice owinska poczatki zabiczyna g 2 art budynki g 2 karmin obudno gultowy kakolewo konin g 3 art budynki g 3 mikoszki popowo ignacewo rojeczyn wielowies mosciejewo g 4 art budynki g 4 historia jarocina jarocin nierzychowo wlasciciele pakoslawia pakoslaw g 5 art budynki g 5 polazejewo zbietka wilkowo polskie szyplow swadzim g 6 art budynki g 6 chechel obra starkowiec wolsztyn komorowo historia miasta g 7 art budynki g 7 zakrzew siedmiorogow okolica siedmiorogowa otorowo miejscowosc ossowskich g 8 art budynki g 8 dzieje zajaczkowa karczewo jablonna wlasciciele majatku pareczewo g 9 art budynki g 9 racot plan budowli redgoszcz poczatki rokosowa wloszakowice g 10 art budynki g 10 zbaszyn wyskoc pepowo chociszewice napachanie lusowko g 11 art budynki g 11 grotkowo klonowiec wazne dzieje poczatki lewkowa budowa palacu g 12 art budynki g 12 lewkow poczatki wojnowa zielona gora wojnowo uscikowo g 13 art budynki g 13 trzcinica wielkosc majatku trzebiny szczury wlasciciele dworu g 14 art budynki g 14 pomarzanowice jankowscy helenowo gutow wlasnosc kosciana g 15 art budynki g 15 bonikowo boczkow czarnotki ciolkowscy ciolkowo g 16 art budynki g 16 trebaczow stary sielec wyglad dworu wielen polnocny historia wielenia g 17 art budynki g 17 kowalew kaczkowo grocholin wyglad palacu piotrkowice g 18 art budynki g 18 poznan piotrowo nowy wlasciciel rozbudowa dworu wroniawy zelice g 19 art budynki g 19 slawin wierzbiczany swieciechowa studzieniec architektura dworow g 20 art budynki g 20 sokolowice rusko rozpetek niszczenie rezydencji wrzesnia opieszyn domy szkieletowe pod klucz wizualizacja danych na mapie wdmuchiwanie celulozy szkiełkowanie aluminium wzorcowanie siłomierza ceny transferowe dokumentacja cięcie wodą waterjet ogrodzenia panelowe cieszyn wzorcowanie dynamometru chłodnictwo pomorskie